Szanowny Panie Ministrze! Zwrócił się do mnie pan Wit Karol Wojtowicz - przewodniczący Rady
Szanowny Panie Ministrze! Zwrócił się do mnie pan Wit Karol Wojtowicz - przewodniczący Rady Muzeum Zamoyskich w Kozłówce z prośbą o przedstawienie zagrożeń, jakie powstały na skutek przyjętych w niniejszej sprawie uregulowań prawnych.
Powyższe problemy były przedmiotem rozważań na posiedzeniu Rady do Spraw Muzeów przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dniu 11 września 2006 r.
Szczególny niepokój dla większości muzealników stanowią zagadnienia zawarte w art. 45 i 47 powyższej ustawy. Powyższy projekt pozostawia we władaniu publicznym zabytki muzealne przejęte przez państwo po II wojnie światowej. Przytoczony natomiast przepis art. 45 ust. 2 projektu ustawy przewiduje, iż postępowania sądowe o zwrot przejętego przez państwo mienia trwające w chwili wejścia w życie ustawy toczyć się będą według poprzednio obowiązujących przepisów.
Przepis art.47 daje możliwość wytoczenia takich procesów przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Powyższe zapisy oznaczają, że ochrona zabytków jako dobra publicznego nie zostanie w pełni zrealizowana, gdyż aktualnie obowiązujący stan prawny i jego wykładnia dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny i Sąd Najwyższy przesądza, że dawne ziemiańskie siedziby mieszkalne wraz z wyposażeniem zostały bezprawnie przejęte przez państwo na podstawie dekretu o reformie rolnej. Dalsze zachowanie tych przepisów w niezmienionej formie spowoduje lawinę spraw sądowych wytaczanych przez byłych właścicieli lub ich spadkobierców muzeom w całej Polsce.
Przedłożony Sejmowi projekt zdaniem Rady Muzeum Zamoyskich w Kozłówce nie uwzględnia ważnego społecznie faktu, iż muzealia przez wiele lat utrzymywane były ze środków publicznych. Dodatkowo nakład pracy poniesiony na utrzymanie muzealiów spowodował, iż ranga i stan ich zachowania został podniesiony.
Zdaniem specjalistów zajmujących się powyższym problemem obecny projekt nie tworzy instrumentów, które zabezpieczałyby integralność zwracanych spadkobiercom kolekcji ani ich publicznej dostępności. Szczególne uregulowanie prawne sytuacji zabytków, zakładające pierwszeństwo dobra publicznego nad prywatnym interesem właścicieli, jest przyjęte i akceptowane wśród prawników i w wytycznych prawa unijnego i międzynarodowego.
Problem reprywatyzacji wymaga zatem szczególnego uregulowania - godzącego interesy obu stron - ale z zachowaniem jako priorytetu interesu publicznego.
Proszę pana ministra o przedstawienie następującej informacji:
1. Czy obowiązujący stan prawny oraz jego aktualne zapisy w pełni zabezpieczają dobra kultury oraz ich mienie?
2. Czy nie należałoby dokonać zmiany przepisów prawnych ww. ustawy, tak aby pogodziły one interesy obydwu stron?
3. Jakie kroki podejmie pan w związku z powyższą sprawą?
Z wyrazami szacunku
Poseł Alina Gut
Lublin, dnia 22 stycznia 2007 r.